| Warunki życia i rozwoju roślin - powietrze |
|
Powietrze jest mieszaniną gazów składającą się z ok. 78% azotu, 21% tlenu, 0,9% gazów szlachetnych (argon, hel i in.), 0,03% dwutlenku węgla i zróżnicowanych ilości innych substancji. Roślina nie może żyć bez powietrza, podobnie jak człowiek. O ile jednak człowiek jest zdany na tlen z powietrza, to roślina potrzebuje (jak już wspominaliśmy w związku z asymilacją) dwutlenku węgla. Aby zapewnić roślinom dobre powietrze, trzeba zapewnić jego stałe odnawianie. Koniecznie należy jednak przy tym unikać przeciągów, ponieważ na skutek wzmożonego parowania, które im towarzyszy, rośliny stają się bardziej podatne na szkodniki. Przy odnowie powietrza istotną rolę odgrywa wiatr. Jak wiadomo, często i z bardzo różnorodnymi skutkami wpływa on na pogodę. W związku z tym mała uwaga: stopień nagrzewania się powierzchni ziemi jest różny, wskutek czego powstają różnice ciśnienia atmosferycznego między sąsiadującymi ze sobą terenami, które stale ulegają wyrównywaniu w postaci wiatru. Wyróżniamy — w zależności od pochodzenia wiatru — powietrze ciepłe podzwrotnikowe, zimne arktyczne, ciepłe strefy umiarkowanej i zimne strefy umiarkowanej. Charakter mas powietrza może określać także droga, którą przebywa wiatr. Jeśli wieje nad wodami, mówimy o morskich masach powietrza, natomiast przy wietrze wiejącym nad lądem stałym mówimy o masach kontynentalnych. Wpływ morza daje klimat wilgotny i ciepły; wiatry kontynentalne przynoszą pogodę suchą i zimną i mogą być bardzo różne, w zależności od pory roku. Jeśli pogoda wywołana przez te czynniki jest chłodna, rośliny potrzebują tylko niewielkiej wentylacji albo nie potrzebują jej wcale. Natomiast ciepła pogoda wymaga, aby wysokie temperatury równoważyła intensywna cyrkulacja powietrza. Wszystko to musi być ponadto zharmonizowane z oddziaływaniem czynników wody, światła i ciepła. Jak wiadomo, silny ruch powietrza o wiele szybciej wysusza rośliny, zwłaszcza jeśli dany gatunek jest na to podatny. Tak więc rośliny o wielu dużych liściach intensywniej odparowują wodę niż rośliny o małych liściach, cierniach lub kolcach, jak choćby kaktusy, wilczomlecze, czy rośliny zatrzymujące wodę, które przeważnie rosną w suchych i gorących krajach i odpowiednio oszczędnie ją zużywają. |